Yörük Türkmen Soy Kütüğü
Oğuz boylarından günümüze: Anadolu'daki Yörük ve Türkmen halkının soy ağacı
Anadolu'daki Yörük ve Türkmen halkının kökeni Oğuz Türklerine dayanır. Oğuzlar, Orta Asya'dan başlayarak Selçuklu, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Osmanlı gibi büyük devletleri kurmuş; bu devletlerin temel kurucu halkını oluşturmuştur. Bugün Türkiye'deki Yörük ve Türkmen toplulukları, 24 Oğuz boyunun doğrudan torunlarıdır.
Oğuz boyları; Kaşgarlı Mahmud'un 1072-1074 yıllarında yazdığı Divânü Lügati't-Türk ve Reşîdüddîn'in Câmiü't-Tevârîh eserlerinde ayrıntılı biçimde belgelenmiştir. 24 boy, iki ana kola ayrılır: Bozoklar (Gün, Ay, Yıldız Han'ın soyu — sağ kol) ve Üçoklar (Gök, Dağ, Deniz Han'ın soyu — sol kol).
Oğuz Han efsanesine göre; 24 boy, Oğuz Han'ın altı oğlundan (Gün Han, Ay Han, Yıldız Han, Gök Han, Dağ Han, Deniz Han) türemiştir. Bu efsane, Türk halklarının ortak soy şuurunu temsil eder.
Bozoklar (Sağ Kol — 12 Boy)
Gün Han, Ay Han ve Yıldız Han'ın soyundan gelen Oğuz boyları
Kayı
Anlam: Sağlam, muhkem
Osmanlı Devleti'nin kurucu boyu (Ertuğrul Gazi, Osman Gazi)
Bayat
Anlam: Devletli, ululu
Dede Korkut'un boyu; Akkoyunlu kurucu Bayındır'la birlikte
Avşar
Anlam: Avcı, çevik
Afşar/Afşarlı; Karamanoğulları ve İran Afşarları
Karaevli
Anlam: Çadırı kara olan
Anadolu'da geniş yerleşim
Yazır
Anlam: Çok illi, ülkesi geniş
Antalya ve Toros bölgesinde izleri
Döğer
Anlam: Toplanan, derlenen
Suriye Türkmenleri ve Mardin civarı
Dodurga
Anlam: Yurt tutan
Çankırı-Çorum yöresi
Yaparlı
Anlam: Misk kokulu
Az nüfuslu klasik boylardan
Kızık
Anlam: Aşırı güçlü
Ankara-Çubuk havalisinde
Beydili
Anlam: Sözü beyler gibi
Gaziantep ve Halep Türkmenleri
Karkın
Anlam: Doyurucu, bol aşlı
Antep, Maraş, Toros bölgesi
Üçoklar (Sol Kol — 12 Boy)
Gök Han, Dağ Han ve Deniz Han'ın soyundan gelen Oğuz boyları
Bayındır
Anlam: Bolluk getiren
Akkoyunlu Devleti'nin kurucu boyu
Peçenek
Anlam: Tedbirli, akıllı
Balkanlar'da etkin
Çavundur
Anlam: Şerefli
Türkmenistan ve Anadolu'da
Çepni
Anlam: Cesur, kahraman
Karadeniz Çepnileri (Giresun, Trabzon)
Salur
Anlam: Vardığı yere kılıçla varan
Türkmenistan Salur boyu, Anadolu'da geniş yayılım
Eymür
Anlam: Pek iyi, çok iyi
İç ve Doğu Anadolu
Alayuntlu
Anlam: Alacalı atlı
Aydın-Manisa civarı
Üregir
Anlam: Düzen kurucu
Adana-Çukurova bölgesi (Ramazanoğulları)
İğdir
Anlam: İyi, yiğit
Iğdır, Doğu Anadolu
Büğdüz
Anlam: Herkese saygılı
Az nüfuslu klasik boylardan
Yıva
Anlam: Mertebesi büyük
Diyarbakır ve İran'da
Kınık
Anlam: Aziz, kutlu
Büyük Selçuklu İmparatorluğu kurucu boyu (Selçuk Bey)
Oğuz Boylarının Anadolu'ya Göç Yolları
Oğuz Türkmen boyları, 11. yüzyıldan itibaren Selçuklu öncülüğünde Orta Asya'dan başlayarak İran üzerinden Anadolu'ya akın etmiştir. 1071 Malazgirt Zaferi sonrası Anadolu'ya kitlesel Türkmen göçü başlamış; bu göç dalgaları yüzyıllar boyunca devam etmiştir.
- 11.-12. yüzyıl: Büyük Selçuklu (Kınık boyu) öncülüğünde Anadolu'nun Türkleşmesi
- 13. yüzyıl: Moğol baskısıyla yeni Türkmen göç dalgası; beylikler dönemi
- 13.-15. yüzyıl: Anadolu beylikleri (Karamanoğulları, Germiyanoğulları, Ramazanoğulları, Dulkadiroğulları)
- 15.-16. yüzyıl: Akkoyunlu (Bayındır boyu), Karakoyunlu, Safevi (Kızılbaş Türkmenler)
- 14.-20. yüzyıl: Osmanlı (Kayı boyu) altında Anadolu'nun bütünleşmesi
Bu göçler sonucunda Toros, Ege, Marmara, İç Anadolu ve diğer bölgelerde Türkmen-Yörük yerleşimi şekillenmiş; bugünkü Anadolu kültürel zenginliğinin temeli oluşmuştur.
Soyunuzu Araştırın, Köklerinizi Tanıyın
YÖRTÜRK Vakfı, Yörük ve Türkmen soy kütüğü araştırmalarını desteklemekte, akademik kaynaklara erişim sağlamakta, üyelerine soy bilgisi konusunda rehberlik etmektedir.